Nina van Tongeren (1999)

In mijn milieu gingen we niet echt naar theater. Toen ik negen jaar werd, mocht ik voor het eerst voor mijn verjaardag er heen, met één vriendinnetje; ik werd helemaal verliefd op toneel. Pas toen ik bij de Toneelmakerij ging werken kwam ik achter de titel van dat stuk; het bleek Battle, de eerste voorstelling van de Toneelmakeerij. Mooi toeval, he?

Het ging over een meisje dat niet wist dat ze in de baarmoeder een tweelingbroertje had gehad. Ze had haar hele leven het gevoel dat ze iets miste. In een soort reis door parallelle werelden kwam ze daar achter.

Mijn hang naar jeugdtheater komt wellicht hier vandaan. Dat je ook met humor en lichtheid naar de zwaardere kanten van het leven kunt kijken. Kunst heeft voor mij de functie om taboes een vorm te geven opdat we er over kunnen praten.

Ik hield altijd heel erg van taal. Ik merkte al vroeg dat je met taal ook een soort schild om jezelf heen kuntbouwen. Dat je vorm kunt geven aan dingen die misschien zinloos lijken. Als je er dan een verhaal van maakt, wordt het iets met een betekenis.

Ik ging rond mijn twaalfde acteren op de Jeugdtheaterschool, maar op het podium staan vond ik verschrikkelijk. Ik was echter heel goed met tekst. Een oudere deelnemer ging naar de HKU voor de opleiding Writing Performance; toen besefte ik pas dat toneelschrijven een beroep was waarmee je geld kon verdienen. Dat was een enorme stimulans.

Als kind was ik eenzaam. Ik dook in literatuur en boeken, taal deed me voelen dat er andere gedachten waren dan die van mij. Dat de wereld groter was dan mijn kamertje.

Taal was mijn eerste vriend. Die had ik nodig om het ‘oncommuniceerbare' te begrijpen.

Thema’s als klassenverschillen, ongelijkheid, diversiteit zijn belangrijk voor me.

Ik wil graag een verhaal te vertellen dat nog niet is verteld of nog niet op de juiste manier of nog niet genoeg. En ik denk dat sociale klasse een beetje het laatste vergeten kindje van diversiteit is. De kunstsector is per definitie ontoegankelijk voor mensen uit een lagere sociale klasse. Dat heb ik zelf ook ondervonden. Ik maak ook graag werk over mentale gezondheid. Dat wordt vaak beleefd als een individueel probleem vol schaamte.

Bij Bellevue maak ik nu een voorstelling (Teckel) over seksueel kindermisbruik. Dat is een thema dat we meestal te erg en te ongemakkelijk vinden. Terwijl de enige oplossing om dat soort vreselijke dingen minder lang te laten duren en minder individueel pijnlijk te laten zijn, is om er als maatschappij heel veel en heel eerlijk over te praten.

Meer mensen zouden zich thuis moeten voelen in het theater, niet alleen de kunstminnende elite. Als het gaat over casting en zo, zijn er al wel veel stappen gemaakt, er spelen meer acteurs van kleur. Maar het gaat ook om verhalen horen die voelen als jouw verhalen. Op dat vlak ben ik heel erg bezig met: wie spreek ik aan? Wie herkent zich in dat verhaal? Wie ziet iets in dat verhaal dat hij misschien nog nooit gezien heeft?

Ik kom uit een buurt waar straattaal werd gesproken, in ons huishouden leerde ik ook Frans. Op hetgymnasium werd weer veel sjieker gepraat. Dus ik denk dat ik in die zin veel taalregisters hebmeegekregen. Er zitten nog vrij veel verhalen in mijn lichaam die ik wil vertellen. Maar ik denk ook dat het heel waardevol is om meerdere perspectieven mee te nemen. Dus zeker als ik jeugdtheater maak, praat ikmet jongeren en kinderen omdat ik zelf geen kind meer ben.

De groep tussen tien en twaalf vind ik interessant. Omdat zij eigenlijk in een soort gekke tussenfase zitten waarbij ze nog wel echt kind zijn, maar in de richting van de middelbare schoolleeftijd gaan. Er komt meer zelfbewustzijn. Ze vragen zich af: ben ik wel normaal, ben ik wel oké? Ze ontwikkelen schaamtegevoel en het besef dat de thuissituatie misschien anders is dan bij anderen.

Ik hoop met mijn eerste voorstelling voor volwassenen, Teckel, twee thema’s aan te snijden. Hoe kun je verder gaan als je als kind seksueel misbruikt bent. En ik wil het publiek aansporen om van wegkijkers in aankijkers te veranderen. De rol van de omstander bij seksueel kindermisbruik is diep bepalend, omdat je als kind eigenlijk niet voor jezelf kan opkomen. Andere mensen moeten dat actief doen. Omdat het ontzettend vaak gebeurt wil ik dat we gaan snappen dat iedereen hier een rol in heeft. Opdat we kindermisbruik samen gaan dragen, zodat het niet een individueel probleem wordt waarbij je eigenlijk niks kan doen.

Ik zou het heel tof vinden om met de YAA-award een soort residentie-achtig iets voor mezelf te creëren omeven ergens anders te gaan schrijven. Door zo veel dramaturgie te doen heb ik niet veel lege schrijfruimte.

Ik wil heel graag ook voor de jeugd blijven schrijven. Ook omdat kinderen in mijn optiek een ontzettend gemarginaliseerde groep zijn. Ze zitten in een levensfase waarin alles wat er gebeurt een enorme impact heeft. Maar ze mogen geen keuzes maken over zichzelf. Ze zijn overgeleverd aan de volwassenen om zichheen.